Jakie działania należy zgłosić regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska?

 

Chcąc prowadzić działania ingerujące w cieki i stosunki wodne a jednocześnie realizowane na obszarach form ochrony przyrody[1], obrębach ochronnych [2] oraz w obrębie cieków naturalnych konieczne jest zgłoszenie ich regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. W szczególności dotyczy to działań polegających na utrzymywaniu wód[3], melioracjach wodnych, wydobywaniu z wód kruszywa naturalnego czy robót ziemnych mogących zmieniać stosunki wodne lub wodno-glebowe. Przepisy w tym zakresie reguluje artykuł 118 Ustawy o ochronie przyrody.

Co powinno zawierać zgłoszenie?

Zgłoszenie działań do RDOŚ polega na określeniu ich lokalizacji, rodzaju, zakresu, sposobu oraz terminu ich prowadzenia.


[1] Art. 6 ust. pkt 1-5 i 7-9 Ustawy o ochronie przyrody, tj. parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, obszary Natura 2000, stanowiska dokumentacyjne, użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe

[2] Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 o rybactwie śródlądowym: zgodnie z Art. 15 ust. 2 Obręby ochronne ustanawia lub znosi zarząd województwa, w drodze uchwały, z urzędu albo na wniosek uprawnionego do rybactwa lub właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Obręb ochronny ustanawia się na czas nieokreślony albo na czas określony.

[3] Art. 22 ust. 1b ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r. – tj. wykaszanie roślin z dna oraz brzegów śródlądowych wód powierzchniowych, usuwanie roślin pływających i korzeniących się w dnie śródlądowych wód powierzchniowych, usuwanie drzew i krzewów porastających dno oraz brzegi śródlądowych wód powierzchniowych, usuwanie z śródlądowych wód powierzchniowych przeszkód naturalnych oraz wynikających z działalności człowieka, zasypywanie wyrw w brzegach i dnie śródlądowych wód powierzchniowych oraz przez ich zabudowę biologiczną, udrażnianie śródlądowych wód powierzchniowych przez usuwanie zatorów utrudniających swobodny przepływ wód oraz usuwanie namułów i rumoszu, remont lub konserwację stanowiących własność właściciela wody (budowli regulacyjnych oraz ubezpieczeń w obrębie tych budowli, urządzeń wodnych), rozbiórkę lub modyfikację tam bobrowych oraz zasypywanie nor bobrów w brzegach śródlądowych wód powierzchniowych.

Roboty utrzymaniowe w obszarze chronionym wymagają zgłoszenia do RDOŚ

Działania w obrębie cieków naturalnych wymagają zgłoszenia do RDOŚ

Jaki jest możliwy termin rozpoczęcia działań po zgłoszeniu ich do RDOŚ?

Działania można zacząć prowadzić, jeżeli w terminie 30 dni od zgłoszenia regionalny dyrektor ochrony środowiska nie wniesie sprzeciwu (w drodze decyzji) oraz nie później niż po upływie 2 lat od terminu planowanego rozpoczęcia prac, określonego w zgłoszeniu.

Kiedy regionalny dyrektor ochrony środowiska wnosi sprzeciw do zgłoszonych działań?

RDOŚ wnosi sprzeciw, jeśli zgłoszone działania wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ta nie została wydana lub jeśli prowadzenie działań będzie naruszać przepisy dotyczące form ochrony przyrody bądź obrębów ochronnych.

Jakie mogą być konsekwencje zgłoszenia sprzeciwu przez RDOŚ? Obowiązek uzyskania decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót oraz raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000

  • obowiązek uzyskania decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót

Regionalny dyrektor ochrony środowiska może nałożyć obowiązek uzyskania decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót, jeżeli planowane działania mogą potencjalnie naruszać przepisy dotyczące form ochrony przyrody, obrębów ochronnych i/lub spowodować pogorszenie stanu środowiska naturalnego, w tym znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów chronionych, siedliska przyrodnicze, chronione gatunki roślin, grzybów, zwierząt lub ich siedliska.

  • obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000

Jeśli zgłoszone działania będą potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wówczas regionalny dyrektor ochrony nałoży obowiązek przeprowadzania oceny oddziaływania, a tym samym nałoży obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Ocena winna być przeprowadzona przed wydaniem decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót.

Jeżeli zgłoszone działania mogą potencjalnie negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 RDOŚ nałoży obowiązek przeprowadzenia oceny i przedłożenia raportu o oddziaływaniu na obszar Natura 2000

Co powinien zawierać raport o oddziaływaniu na obszar Natura 2000 dla działań, które wymagają uzyskania decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót?

 W tym przypadku zastosowanie mają przepisy art. 66 ust. 1, z wyjątkiem pkt 3, 10-11, 12 i 15 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W świetle przywołanych przepisów w raporcie konieczne jest zamieszczenie następujących informacji:

  • opis planowanego przedsięwzięcia
  • opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,
  • wyniki inwentaryzacji przyrodniczej, wraz z opisem zastosowanej metodyki
  • opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia
  • opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania
  • określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko
  • uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu
  • opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko
  • opis przewidywanych działań mających na celu unikanie, zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w tym na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000
  • przedstawienie zagadnień w formie graficznej i kartograficznej
  • analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem
  • przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania (w tym na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000)
  • wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy
  • streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie
  • podpis i oświadczenie autora o spełnianiu wymagań zamieszczonych w Ustawie
  • źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu.

 

Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000.

Regionalny dyrektor ochrony środowiska uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia, jeżeli:

1) z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar;

2) z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, i jednocześnie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Postanowienie, o którym mowa powyżej regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje w terminie 45 dni od dnia otrzymania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Raport o oddziaływaniu na obszar Natura 2000 może wymagać przeprowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej

Podsumowanie

  • Jeśli Twoja inwestycja wiąże się z ingerencją w środowisko wodne, jest realizowana w obszarach cennych i chronionych, w obrębach ochronnych wyznaczonych na podstawie ustawy o rybactwie śródlądowym, a także  w obrębie cieków naturalnych wymaga zgłoszenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska
  • Przedsięwzięcie tego typu wiązać się może z koniecznością uzyskania decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót oraz sporządzeniem Raportu o oddziaływaniu na obszar Natura 2000 (o ile inwestycja może na taki obszar oddziaływać)
  • Zastosowanie mają tu przede wszystkim zapisy art. 118 Ustawy o ochronie przyrody

Czy budowa domku jednorodzinnego na obszarze Natura 2000 wymaga zgłoszenia do RDOŚ?

Czy budowa biologicznej oczyszczalni też wymaga zgłoszenia do RDOŚ?

Zgłoszenia wymagają działania m.in. mogące spowodować zmianę stosunków wodnych lub wodno-glebowych. Jeśli więc, biorąc pod uwagę zakres prac oraz warunki lokalne, planowana inwestycja może generować tego typu oddziaływania to należy ją zgłosić do RDOŚ.

Jakie są konsekwencje nie zgłoszenia prowadzenia robót melioracyjnych na obszarach chronionych do RDOŚ?

Jeśli inwestycja wymaga zgłoszenia do RDOŚ, to brak zgody organu uniemożliwia jej realizację.

Natomiast zgodnie z art. 131 ust. 8 „kto prowadzi działania wymagające zgłoszenia, o którym mowa w art. 118 ust. 1, bez  dokonania  tego  zgłoszenia  albo  niezgodnie  z decyzją  o wyrażeniu sprzeciwu,  o której  mowa  w art. 118  ust. 6  pkt 1,  albo  bez  uzyskania  lub wbrew warunkom decyzji o warunkach prowadzenia działań, o której mowa w art. 118 ust. 8, w przypadku nałożenia obowiązku jej uzyskania” podlega karze aresztu albo grzywny. Orzekanie w tej sprawie następuje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Jak sprawdzić czy moja inwestycja znajduje się w obszarze chronionym, w tym w obszarze Natura 2000

Lokalizację inwestycji względem obszarów chronionych, w tym względem obszarów Natura 2000 można sprawdzić na ogólnie dostępnym portalu administrowanym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska: http://geoserwis.gdos.gov.pl/mapy/ zaznaczając warstwę tematyczną „Obszary chronione” oraz odszukując na mapie lokalizację inwestycji.

Czy operat wodno-prawny jest jednoznaczny z takim zgłoszeniem?

Operat wodno-prawny jest odrębnym opracowaniem i nie może być traktowany jako jednoznaczny ze zgłoszeniem do RDOŚ.

Jeżeli w trakcie planowanego przedsięwzięcia posiadacie Państwo wątpliwości jakie dokumenty należałoby przedłożyć do RDOŚ i obawiacie się negatywnego wpływu na wody zapraszam do kontaktu.

Joanna Myszkowska

spec. ds. ochrony przyrody | zoolog