Ocena podatności inwestycji na zmiany klimatu

Nowe inwestycje, a przystosowanie do zmian klimatu
Zmiany klimatu, niezależnie od ich przyczyny, są bezdyskusyjne. Nasilenie częstotliwości występowania zjawisk ekstremalnych w pogodzie, postępujące problemy z dostępnością wody, przesunięcie sezonu wegetacyjnego – to obserwujemy już teraz. W związku z coraz większym niebezpieczeństwem stwarzanym przez pogodę, powstające projekty należy także oceniać w kontekście prognozowanych zmian klimatu.

Taka analiza jest już niezbędna przy przeprowadzaniu m.in. oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jest też bardzo skrupulatnie weryfikowana przy ubieganiu się o finansowanie ze środków Unii Europejskiej. Instytucje takie jak Wspólna Inicjatywa Wsparcia Projektów w Regionach Europejskich (JASPERS) lub Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) wymagają od potencjalnych beneficjentów przedstawienia analizy przedsięwzięcia pod kątem skutków wywołanych przez zmiany klimatu, a także narażenia i odporności na przewidywane klęski żywiołowe.

Zakres analizy klimatycznej
Analiza powinna być przygotowywana na wczesnym etapie planowania i projektowania inwestycji z uwagi na konieczność uwzględnienia i wdrożenia środków minimalizujących.  Ważne jest, aby w przejrzysty sposób określać obszary projektu wrażliwe na klimat poprzez ocenę narażenia na obecne czynniki klimatyczne. Niezbędna jest także ocena narażenia na czynniki klimatyczne w przyszłości – na przykład zmiany zasięgów występowania powodzi, zwiększenia liczby dni upalnych, częstszego występowania nagłych zjawisk pogodowych (burz, huraganów), itd. Powyższa analiza przygotowywana jest dla konkretnej lokalizacji przy wykorzystaniu wyników modeli klimatycznych wraz z prognozami zmian do 2100 roku.

W kolejnych etapach wykonuje się cenę ryzyka, dotkliwości i prawdopodobieństwa występowania negatywnych skutków związanych ze zmianami klimatu. Na podstawie przeprowadzonych analiz przygotowuje się matrycę ryzyka związanego ze zmianami klimatu i na jej podstawie proponowane są wspólnie z inwestorem środki minimalizujące wpływ warunków klimatycznych na projektowaną inwestycję.

Każda inwestycja wywiera także wpływ na środowisko naturalne, w tym  poprzez ingerencję w układ klimatyczny. W opracowaniach zwraca się także uwagę na oddziaływanie w zakresie klimatu, jakie niesie ze sobą realizacja inwestycji.
Wykonanie analizy powinno odbywać się przy współpracy ze specjalistami odpowiedzialnymi  za projektowanie i przyszłą eksploatację inwestycji w celu jak najpełniejszego określenia zagrożeń i wdrożenia adekwatnych działań adaptacyjnych.

Kamil Drejer

Spec. ds. ochrony powietrza i klimatu | analizy GIS