Międzynarodowe Liczenie Nietoperzy na obszarze Natura 2000 „Nietoperek”.

W sobotę 11 stycznia 2020 r. pracownicy naszej firmy uczestniczyli w 19. Międzynarodowym Liczeniu Nietoperzy na obszarze Natura 2000 „Nietoperek” (woj. lubuskie) oraz Międzynarodowej Konferencji Naukowej pn. „1st International Nietoperek Bat Meeting (10th – 12th January 2020)”.

Fortyfikacje Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego są największym zimowiskiem nietoperzy w Polsce i jednym z największych w Europie, z tego względu szczególnie ważne jest monitorowanie wrażliwej równowagi tego miejsca i liczebności hibernujących w nim nietoperzy.

Liczba uczestników liczenia jest co roku taka sama i zgodna z warunkami zezwolenia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim. W tegorocznym liczeniu wzięli udział chiropterolodzy z Polski, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Belgii, Holandii, Szwecji, Irlandii, Hiszpanii, Portugalii, Słowacji, Serbii i Czarnogóry.

Wyniki liczenia podsumowane zaraz po jego zakończeniu wykazały rekordową liczebność nietoperzy wynoszącą 38 910 osobników należących do 8 gatunków. W porównaniu z wynikami z ubiegłego roku w podziemiach zimowało prawie 3 000 więcej nietoperzy.

Wzrost liczebności był spowodowany przede wszystkim zwiększeniem liczby zimujących nocków dużych (Myotis myotis), których liczba zwiększyła się o ponad 1 200 osobników. Spośród wszystkich gatunków nietoperzy zimujących w rezerwacie „Nietoperek” nocek duży wybiera najwyższe temperatury zimowania wynoszące 7-10 °C. Globalne ocieplenie, odczuwalne również pod ziemią, powoduje, że w międzyrzeckich podziemiach jest coraz więcej miejsc odpowiednich do zimowania tego gatunku.

Globalne ocieplenie klimatu stwarza nowe zagrożenia dla polskiej przyrody. Obowiązkiem wszystkich krajów członkowskich Unii Europejskiej wynikającym z międzynarodowych przepisów prawnych, w szczególności z Dyrektywy Siedliskowej U.E., jest monitorowanie procesu globalnego ocieplenia i zapobieganie jego negatywnym skutkom. Wieloletnie badania prowadzone w Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym wykazały wzrost temperatury w zimie zarówno w całym regionie Ziemi Lubuskiej jak i w samych podziemiach. Gatunki nietoperzy wybierające niskie temperatury zimowania, takie jak mopek (Barbastella barbastellus), gacek brunatny (Plecotus auritus) i nocek rudy (Myotis daubentonii) nie znajdują już w rezerwacie „Nietoperek” optymalnych warunków hibernacji, co skutkuje spadkiem ich liczebności, widocznym szczególnie wyraźnie w ostatniej dekadzie.

Dalsze badania wykażą czy gatunki te zdołają znaleźć bardziej odpowiednie miejsca hibernacji lub będą mogły przystosować się do zimowania w wyższych temperaturach.

Ewa Marszałek

Spec. ds. ochrony przyrody | zoolog