Łańcuch dostaw a bioróżnorodność w branżach: spożywczej, farmaceutycznej, kosmetycznej lub chemicznej.

Bardzo często firmy z sektorów: spożywczego, kosmetycznego, farmaceutycznego i chemicznego nie zauważają swojego wpływu na bioróżnorodność. Oceniają jedynie funkcjonowanie swoich zakładów produkcyjnych, nie zwracając szczególnej uwagi na łańcuch dostaw. Warto zauważyć, że łańcuch dostaw może być kluczowym obszarem wpływającym na bioróżnorodność, jak również ryzyko wynikające z adaptacji do zmian klimatu i utraty bioróżnorodności, z której zasobów firma korzysta. Posiadanie takiej wiedzy jest istotne, nie tylko ze względu na potrzeby raportowania niefinansowego np. ESRS, GRI, ale również dla oceny dalszych działań strategicznych firmy.

Przykładem takiego produktu, często pozyskiwanego od dostawców, może być kwasek cytrynowy, a dokładniej materiały potrzebne do jego wytworzenia. 

Oczywiście nie chodzi o wpływ upraw cytryn na bioróżnorodność – kwasek cytrynowy pomimo swojej nazwy w procesie produkcyjnym nie powstaje z cytryn. Do jego wytworzenia wykorzystywana jest melasa, pochodząca z produkcji cukru otrzymywanego m.in. z buraka cukrowego, trzciny cukrowej bądź skrobi kukurydzianej. Jej przekształceniem w kwasek cytrynowy zajmują się natomiast grzyby pleśniowe – kropidlak czarny (Aspergillus niger). To właśnie uprawy roślin cukrowych mogą mieć decydujący wpływ na określenie jak poszczególni dostawcy wpływają na bioróżnorodność.

Kwasek cytrynowy jest powszechnie używany w procesach technologicznych w przemyśle spożywczym, kosmetycznym, farmaceutycznym, chemicznym. A więc jego zastosowanie jest olbrzymie. Polska w roku 2021 znajdowała się na 5. miejscu pod kątem ilości importu kwasku cytrynowego, a głównym producentem światowym były Chiny.

Jeżeli w zakładzie produkcyjnym wykorzystywany jest kwasek cytrynowy w dużych ilościach – jego pochodzenie może mieć istotne znaczenie przy ocenie wpływu całej produkcji i wytworzonych produktów na bioróżnorodność. Ma to olbrzymie znaczenie podczas raportowania ESRS oraz analizy ryzyk zgodnych z metodologią TNFD (Taskforce on Nature-related Financial Disclosures). 

By móc przewidzieć istotność tych wpływów konieczne jest szczegółowe przeanalizowanie łańcucha dostaw, a w określonych przypadkach poznania dokładnego miejsca pochodzenia substratu do produkcji kwasku cytrynowego. Wiedza ta również może okazać się pomocna przy ocenie ryzyk funkcjonowania biznesu, w tym związanych z ograniczeniami w łańcuchu dostaw.

Chcesz porozmawiać
o tym temacie?

Chętnie doradzimy
na bezpłatnej konsultacji

Małgorzata Maliszewska

Business Developmnent and Sustainability Manager

Przyjrzyjmy się trzcinie cukrowej, która wykorzystywana jest do produkcji kwasku cytrynowego. Jej uprawy mogą wpływać niekorzystnie na bioróżnorodność. Głównymi producentami trzciny cukrowej są: Brazylia, Indie, Chiny i Tajlandia. Powszechnie wykorzystuje się ją w przemyśle spożywczym, ale również wykorzystuje się ją przy produkcji biopaliw. 

Duże wymagania zapotrzebowania na wodę upraw trzciny cukrowej często prowadzi do negatywnego wpływu na siedliska uzależnione od wody. Uprawa trzciny cukrowej w takich miejscach może prowadzić do:

  • dużego spadku bioróżnorodności i zagrożeń dla gatunków rzadkich, a nawet endemicznych, w wyniku przekształceń siedlisk naturalnych, 
  • wysokiej emisji dwutlenku węgla i depozycji nutrientów podczas wypalania ściernisk,
  • zmian w dostępie do wód gruntowych ze względu na olbrzymie zapotrzebowanie na wody przy uprawie trzciny cukrowej.

W niektórych regionach Chin uprawa trzciny cukrowej na masową skalę w dolinach rzecznych prowadzi do zaburzeń ekologicznych siedlisk wodozależnych. W tych miejscach staje się ona zagrożeniem dla wielu organizmów, w tym dla gatunków żółwi (np. żółwia skórzastego, żółwia zielonego czy żółwia Karetta). W Brazylii wycinka lasów pod uprawę trzciny cukrowej wpłynęła na drastyczne zmniejszenie powierzchni zagrożonego ekosystemu Lasu Atlantyckiego (Mata Atlantica) i gatunków z nim związanych.

Wskazując w raporcie niefinansowym na pochodzenie produktów wykorzystywanych w naszym przemyśle z takich rejonów świata należy uważnie rozważyć, czy ich produkcja nie wpływa znacząco na bioróżnorodność. Warto również zwracać uwagę czy produkt posiada odpowiedni certyfikat, weryfikujący pochodzenie i wpływ na bioróżnorodność jak np. Bonsucro dla trzciny cukrowej. Taka wiedza umożliwia w sposób transparentny podjąć adekwatne decyzje i zmniejszyć wpływ naszej produkcji na środowisko przyrodnicze oraz podzielić się takimi informacjami z interesariuszami. Również analiza ta pozwala zidentyfikować czy produkcja danego substratu może być zagrożona np. zmianami klimatu lub deficytem wody – co w sposób oczywisty może zaburzyć funkcjonowanie naszego łańcucha dostaw, wpłynąć na wzrost cen tych substratów i ich dostępność.

Przewrotnie może okazać się, że wykorzystując w naszym zakładzie duże ilości kwasku cytrynowego wpływamy pośrednio na wymieranie rzadkich zwierząt (takich jak np. żółw Karetta, który jako jedyny gatunek żółwia morskiego rozmnaża się w basenie Morza Śródziemnego).

Dlatego analizując oddziaływanie naszej firmy na bioróżnorodność może okazać się, że chociaż sami nie wywieramy bezpośredniego wpływu na bioróżnorodność poprzez naszą produkcję to dostawcy z naszego łańcucha dostaw mogą wpływać istotnie na usługi ekosystemowe i środowisko przyrodnicze. W rezultacie korzystając z takich źródeł, mamy pośredni wpływ na bioróżnorodność. 

Takie spojrzenie i analiza łańcuchów dostaw oraz pochodzenia używanych w procesach produkcyjnych materiałów są istotne nie tylko z perspektywy raportowania u ESG zgodnie z ESRS i GRI, ale także mają kluczowe znaczenie dla świadomych klientów, którzy wybierają produkty minimalizujące negatywny wpływ na środowisko naturalne. Pozwala to dokładnie ocenić ryzyka dla biznesu, w tym wynikające ze zmian klimatu.

Chcesz sprawdzić czy Twój biznes może wpłynąć na bioróżnorodność bądź jak bardzo jest uzależniony od bioróżnorodności i zmian klimatycznych? Podaj nam swoje dane tutaj a skontaktujemy się i poprowadzimy Cię przez cały proces rozpoznania.

Skonsultuj z nami Twoją inwestycję lub sytuację biznesową.

Nasze usługi środowiskowe i ekspertyzy przyrodnicze związane z projektowaniem, budową i eksploatacją inwestycji obejmują cały proces życia projektu: planowanie, projektowanie, realizację i funkcjonowanie inwestycji.

W ramach bezpłatnej konsultacji postaramy się zrozumieć Twoją sytuację i zarekomendować kierunek działań. Bezpłatnie ustalisz z nami obecną sytuację i kroki do podjęcia.

Wspieramy odpowiedzialne organizacje i ich zespoły w takich firmach jak:

Skontaktuj się z nami

Nasz zespół w ramach bezpłatnej konsultacji postara się zrozumieć Twoja sytuację i zarekomendować kierunek działań.

Bezpłatnie ustalisz kroki do podjęcia