{"id":6326,"date":"2021-03-30T12:35:32","date_gmt":"2021-03-30T10:35:32","guid":{"rendered":"https:\/\/ansee.pl\/?p=6326"},"modified":"2026-04-29T12:13:26","modified_gmt":"2026-04-29T10:13:26","slug":"co-wspolnego-ma-granie-w-golfa-z-modelowaniem-przyszlego-klimatu","status":"publish","type":"artykuly","link":"https:\/\/ansee.pl\/en\/articles\/co-wspolnego-ma-granie-w-golfa-z-modelowaniem-przyszlego-klimatu\/","title":{"rendered":"Co wsp\u00f3lnego ma granie w golfa z modelowaniem przysz\u0142ego klimatu?"},"content":{"rendered":"

Co wsp\u00f3lnego ma granie w golfa z modelowaniem przysz\u0142ego klimatu?<\/strong><\/p>\n

Od 1 do 10 marca trwa\u0142 cykl webinar\u00f3w o klimacie, prognozowaniu jego zmian i praktycznym wykorzystaniu wynik\u00f3w tego modelowania \u2013 \u201eC3S webinars on regional climate projections for Europe\u201d.<\/em> Ca\u0142o\u015b\u0107 organizowana by\u0142a przez Copernicus Climate Change Services (C3S), funkcjonuj\u0105cego w ramach europejskiego programu wpierania obserwacji Ziemi.<\/p>\n

Specjali\u015bci z Copernicusa oraz Europejskiego Centrum \u015arednioterminowych Prognoz Pogody (ECMWF) prezentowali szczeg\u00f3\u0142owe informacje o tym jak dzia\u0142aj\u0105 modele klimatyczne, jaka jest ich dok\u0142adno\u015b\u0107 i jak j\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 oraz jak mo\u017cna wykorzystywa\u0107 ogromn\u0105 baz\u0119 danych klimatycznych znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 na serwerach Copernicusa i udost\u0119pnianych bezp\u0142atnie.<\/p>\n

Poni\u017cej chcia\u0142bym podzieli\u0107 si\u0119 kilkoma istotnymi spostrze\u017ceniami. W szczeg\u00f3lno\u015bci obaleniem g\u0142\u00f3wnych w\u0105tpliwo\u015bci odno\u015bnie sensowno\u015bci i poprawno\u015bci wynik\u00f3w modelowania przysz\u0142ego klimatu.<\/strong><\/p>\n

\u017beby przewidywa\u0107 przysz\u0142y klimat, nale\u017cy pozna\u0107 mechanizmy kszta\u0142tuj\u0105ce klimat na podstawie pomiar\u00f3w parametr\u00f3w meteorologicznych i ich korelacji z wynikami modelowania. Takie tak zwane reanalizy, czyli de facto modelowanie tego, co ju\u017c si\u0119 wydarzy\u0142o, s\u0105 pierwszym krokiem do przewidywania przysz\u0142o\u015bci, a ich wyniki s\u0105 dost\u0119pne do pobrania zar\u00f3wno w skali ca\u0142ego globu jak i mniejszych obszar\u00f3w z serwis\u00f3w Copernicusa.<\/p>\n

To co si\u0119 wydarzy jutro, jest wypadkow\u0105 zdarze\u0144 maj\u0105cych miejsce dzisiaj. Ale jak przewidzie\u0107 to, co b\u0119dzie za 100 lat? Maj\u0105c zamodelowany \u201estan wyj\u015bciowy\u201d na podstawie reanaliz i znaj\u0105c pewne mechanizmy, mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 to policzy\u0107. Pozostaje pytanie: \u00a0kt\u00f3re mechanizmy s\u0105 odpowiednie? Jak\u0105 przypisa\u0107 im wag\u0119? Kt\u00f3ry spos\u00f3b liczenia\/ wz\u00f3r\/ zale\u017cno\u015b\u0107 dadz\u0105 najlepsze wyniki? Nikt nie zna przysz\u0142o\u015bci, st\u0105d aby zwi\u0119kszy\u0107 prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce otrzymane wyniki b\u0119d\u0105 trafione, wykorzystuje si\u0119 kilkadziesi\u0105t r\u00f3\u017cnych modeli, a ostateczny wynik jest wypadkow\u0105 wszystkich tych analiz. Tak jak z celowaniem do tarczy lub do\u0142ka podczas gry w golfa \u2013 pojedynczy strza\u0142 mo\u017ce pa\u015b\u0107 daleko poza celem albo w sam \u015brodek \u2013 jednocze\u015bnie wypadkowa wielu strza\u0142\u00f3w zawsze b\u0119dzie oscylowa\u0107 wok\u00f3\u0142 centrum. Tak samo wi\u0105zka wynik\u00f3w modelowych oscylowa\u0107 b\u0119dzie wok\u00f3\u0142 stanu faktycznego.<\/p>\n

Tak jak zaprezentowano na rysunku, niepewno\u015b\u0107 wynika z trzech aspekt\u00f3w \u2013 niepewno\u015bci co do za\u0142o\u017ce\u0144 dla stanu wyj\u015bciowego, niepewno\u015bci mechanizm\u00f3w wykorzystywanych przez modele oraz niepewno\u015bci odno\u015bnie za\u0142o\u017ce\u0144 co do emisji gaz\u00f3w cieplarnianych.<\/p>\n

Podobnie mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c skoro nie jeste\u015bmy w stanie przewidzie\u0107 jaka b\u0119dzie pogoda za tydzie\u0144, to jak mo\u017cemy modelowa\u0107 klimat na 100 lat wprz\u00f3d. Tutaj trzeba bowiem jasno oddzieli\u0107 klimat od pogody. Modele klimatycznie nie poka\u017c\u0105 warunk\u00f3w pogodowych a jedynie trendy. Analogi\u0105 mo\u017ce by\u0107 spacer le\u015bn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 z psem \u2013 kr\u0105\u017c\u0105c wok\u00f3\u0142 nas to w prz\u00f3d to w ty\u0142 i na boki ostatecznie pokona ca\u0142\u0105 drog\u0119. Tak samo chwilowy stan pogody b\u0119dzie (czasami znacznie) r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od \u015brednich warunk\u00f3w klimatycznych, jednocze\u015bnie zawsze b\u0119dzie oscylowa\u0142 wok\u00f3\u0142 nich.<\/p>\n

Dodatkowo jest jeszcze jedna bardzo istotna zmienna \u2013 wspomniana wcze\u015bniej polityka klimatyczna pa\u0144stw i bilans emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. Obecnie nie stosuje si\u0119 miar socjoekenomicznych rozwoju, a scenariusze zwi\u0105zane z zawarto\u015bci\u0105 gaz\u00f3w cieplarnianych w atmosferze. Oznaczaj\u0105 warto\u015bci globalnego wymuszenia radiacyjnego w g\u00f3rnych warstwach atmosfery, prognozowanego na koniec XXI w. (aktualnie 3 W\/m\u00b2). Warianty te nazywane s\u0105 RCP (ang. Representative Concentrations Pathways) i mo\u017cna je po\u015brednio powi\u0105za\u0107 ze stopniem rozwoju gospodarek i spo\u0142ecze\u0144stw (wykres poni\u017cej), jednocze\u015bnie definiuj\u0105 to zagadnienie bardziej precyzyjnie. Najcz\u0119\u015bciej rozwa\u017ca si\u0119 analizy wykonywane dla kilku scenariuszy.<\/p>\n

Warto\u015bci wska\u017anik\u00f3w klimatycznych (podstawowych, takich jak temperatura na wysoko\u015bci 2 m n.p.g., pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru na wysoko\u015bci 10 m n..p.g. oraz wielu innych tak\u017ce na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach) dla poszczeg\u00f3lnych projekcji zmian klimatu mo\u017cna pobra\u0107 bez op\u0142at z serwer\u00f3w Copernicusa. Powy\u017csze dane nale\u017cy jednak interpretowa\u0107 w odpowiedni spos\u00f3b, zna\u0107 specyfik\u0119 wykonywania takich symulacji, ich ograniczenia i \u017ar\u00f3d\u0142a niepewno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017beby przewidywa\u0107 przysz\u0142y klimat, nale\u017cy pozna\u0107 mechanizmy kszta\u0142tuj\u0105ce klimat na podstawie pomiar\u00f3w parametr\u00f3w meteorologicznych i ich korelacji z wynikami modelowania<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":7416,"template":"","meta":[],"categories":[47,19,57],"post_tag":[196],"class_list":["post-6326","artykuly","type-artykuly","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-ochrona-klimatu-artykuly","category-srodowisko","category-zrownowazony-rozwoj-artykuly","tag-ochrona-klimatu-i-adaptacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ansee.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/artykuly\/6326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ansee.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/artykuly"}],"about":[{"href":"https:\/\/ansee.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/artykuly"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ansee.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ansee.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/artykuly\/6326\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ansee.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ansee.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ansee.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ansee.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/post_tag?post=6326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}