{"id":12556,"date":"2024-05-08T14:34:33","date_gmt":"2024-05-08T12:34:33","guid":{"rendered":"https:\/\/ansee.pl\/?p=12556"},"modified":"2026-04-29T12:13:25","modified_gmt":"2026-04-29T10:13:25","slug":"czy-drzewa-w-miastach-boja-sie-zmian-klimatu","status":"publish","type":"artykuly","link":"https:\/\/ansee.pl\/en\/articles\/czy-drzewa-w-miastach-boja-sie-zmian-klimatu\/","title":{"rendered":"Czy drzewa w miastach “boj\u0105 si\u0119” zmian klimatu?"},"content":{"rendered":"\n

Drzewa w miastach nara\u017cone s\u0105 na zmiany klimatu, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na brak dost\u0119pno\u015bci wody oraz wzrost temperatur wywo\u0142anych efektem wyspy ciep\u0142a. Wody opadowe s\u0105 szybko odprowadzane z teren\u00f3w miejskich, co powoduje, \u017ce ilo\u015b\u0107 wody gruntowej dost\u0119pnej dla ro\u015blin wysokich jest ograniczona.<\/p>\n\n\n\n

Obserwuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c znacznie skr\u00f3cony okres wiosenny, brak jest p\u0142ynnego przej\u015bcia z temperatur ujemnych na wysokie. Powoduje to szybki rozw\u00f3j cz\u0119\u015bci zielonych w okresie wiosennym, za\u015b nag\u0142e przymrozki prowadz\u0105 do obumierania ju\u017c rozwini\u0119tych zal\u0105\u017ck\u00f3w li\u015bciowych. Wyra\u017anie zauwa\u017calne by\u0142o to w roku 2024 gdzie cz\u0119\u015b\u0107 z drzew po przymrozkach kwietniowych, np. d\u0119by, jesiony oraz orzech w\u0142oski uleg\u0142a zmro\u017ceniu i zrzuci\u0142a zawi\u0105zki li\u015bciowe. Prowadzi to do nara\u017cenia tych drzew na choroby w p\u00f3\u017aniejszym okresie, a w niekt\u00f3rych sytuacjach wr\u0119cz zamieranie drzew s\u0142abszych.<\/p>\n\n\n\n

Gatunkami nara\u017conymi na zmiany klimatu s\u0105 g\u0142\u00f3wnie gatunki rodzime, takie jak brzoza, d\u0105b, jarz\u0105b pospolity oraz g\u0142\u00f3g. Podobnie gatunki rodzime iglaste, takie jak sosna, \u015bwierk czy jod\u0142a nie sprawdzaj\u0105 si\u0119 w warunkach miast. Od kilku lat gatunki te s\u0105 niezalecane w nowych nasadzeniach na terenach miejskich.<\/p>\n\n\n\n

Do niedawna uwa\u017cano d\u0119by za gatunki wytrzyma\u0142e na zmieniaj\u0105ce si\u0119 warunki klimatyczne, jednak\u017ce ostatnie lata wskazuj\u0105, i\u017c coraz trudniej o rozw\u00f3j nowych nasadze\u0144 tych drzew.<\/p>\n\n\n\n

Niestety brak jest wyra\u017anych wskaza\u0144, kt\u00f3re z gatunk\u00f3w rodzimych b\u0119d\u0105 w spos\u00f3b trwa\u0142y odporne na zmiany klimatu i b\u0119d\u0105 mog\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 jako pewne rozwi\u0105zanie do stosowania w nowych nasadzeniach oraz zapewni\u0105 odpowiedni\u0105 adaptacj\u0119 do zmian klimatu.<\/p>\n\n\n\n

Najcz\u0119\u015bciej wybieranymi gatunkami rodzimymi, kt\u00f3re w ostatnich latach wskazuj\u0105 na udatno\u015b\u0107 nasadze\u0144 i odporno\u015b\u0107 na warunki miejskie s\u0105: wi\u0105zy, graby oraz klon polny.<\/p>\n\n\n\n

W przypadku topoli, kt\u00f3re do\u015b\u0107 \u0142atwo radz\u0105 sobie w warunkach miejskich, ze wzgl\u0119du na sw\u0105 kr\u00f3tkowieczno\u015b\u0107 (kilkadziesi\u0105t lat) oraz trudno\u015bci piel\u0119gnacyjne nie s\u0105 cz\u0119stym wyborem w nasadzeniach miejskich.<\/p>\n\n\n\n

Dodatkowym zagro\u017ceniem s\u0105 te\u017c gatunki szkodnik\u00f3w owadzich, jak np. trociniarka czerwica, kt\u00f3ra prowadzi do zamierania g\u0142\u00f3wnie gatunk\u00f3w lipy. Jest to szkodnik wyst\u0119puj\u0105cy na terenie Polski, jednak\u017ce os\u0142abienie drzew wywo\u0142ane m.in. zmianami klimatu oraz sadzenie monokultur powoduje, \u017ce staje si\u0119 ona niebezpieczna g\u0142\u00f3wnie dla m\u0142odych drzew.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Dlatego te\u017c coraz cz\u0119\u015bciej stosowane s\u0105 odmiany drzew, kt\u00f3rych nie mo\u017cna okre\u015bli\u0107 bezpo\u015brednio jako gatunek rodzimy. Radz\u0105 sobie one znacznie lepiej w miastach i wykazuj\u0105 odporno\u015b\u0107 na obecne zmiany klimatu. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 klon polny w odmianie elsrijk. Niekt\u00f3rzy eksperci uwa\u017caj\u0105 te odmiany za gatunki rodzime, wyst\u0119puj\u0105ce jedynie w odmianach hodowlanych i tak je traktuj\u0105 w projektach nasadze\u0144. W ramach obecnej wiedzy nie stanowi\u0105 one zagro\u017cenia dla gatunk\u00f3w i odmian pochodzenia rodzimego, jednak\u017ce nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie jest to pula genetyczna typowa dla naszych region\u00f3w.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c inne gatunki, nie b\u0119d\u0105ce gatunkami rodzimymi, uznawane za odporne na warunki miejskie coraz cz\u0119\u015bciej s\u0105 wybierane i wchodz\u0105 w sk\u0142ad flory miejskiej. Przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 kasztanowce czerwone, glediczje tr\u00f3jcierniste czy platany klonolistne. <\/p>\n\n\n\n

Brak podj\u0119cia odpowiednich dzia\u0142a\u0144, prowadzi\u0107 mo\u017ce do zaniku w wielu miejscach gatunk\u00f3w rodzimych drzew na terenach miejskich, kt\u00f3re wyra\u017anie \u201cboj\u0105\u201d si\u0119 zmian klimatu.<\/p>\n\n\n\n

Zatem czy w miastach mo\u017cna sadzi\u0107 drzewa rodzime?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Niezale\u017cnie od kierunk\u00f3w \u201cmodowych\u201d mo\u017cna sadzi\u0107 drzewa rodzime na terenach miejskich. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 jednak\u017ce, \u017ce drzewa rodzime s\u0105 bardziej nara\u017cone na zmiany klimatyczne oraz antropogenizacj\u0119 teren\u00f3w. Dlatego nale\u017cy podj\u0105\u0107 odpowiednie zabiegi agrotechniczne, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 rozw\u00f3j i utrzymanie gatunk\u00f3w drzew stanowi\u0105cych sk\u0142adnik rodzimej flory i umo\u017cliwiaj\u0105 dalsz\u0105 propagacj\u0119 i podtrzymywanie puli genetycznej w miejscach zurbanizowanych.<\/p>\n\n\n\n

Jak w\u0142a\u015bciwie piel\u0119gnowa\u0107 drzewa rodzime w miastach?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

By zapewni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju drzew pochodzenia rodzimego, czy nawet archeofit\u00f3w (ro\u015blin wprowadzonych historycznie z innych region\u00f3w geograficznych w odleg\u0142ych czasach, kt\u00f3re wesz\u0142y w sk\u0142ad popularnie stosowanych nasadze\u0144 w miastach), nale\u017cy przede wszystkim zadba\u0107 o:<\/p>\n\n\n\n