Od zarania dziej\u00f3w ludzko\u015b\u0107 korzysta z natury w celu leczenia chor\u00f3b. Ponad jedna trzecia wszystkich lek\u00f3w bazuje na substancjach naturalnych. Prowadzone liczne badania naukowe skupiaj\u0105 si\u0119 na identyfikowaniu nowych gatunk\u00f3w, odkrywaniu nieznanych dot\u0105d substancji chemicznych przez nie produkowanych oraz szukaniu innowacyjnych zastosowa\u0144 dla ju\u017c znanych zwi\u0105zk\u00f3w, w celu tworzenia nowoczesnych metod leczenia oraz opracowywania skuteczniejszych terapii. <\/p>\n\n\n\n
Nie tylko ro\u015bliny stosowane w zio\u0142olecznictwie posiadaj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze. Do medycyny naturalnej wykorzystywane s\u0105 tak\u017ce mikroorganizmy, w tym te zamieszkuj\u0105ce najg\u0142\u0119bsze obszary m\u00f3rz, grzyby jak te \u017cyj\u0105ce na futrze leniwca czy owady b\u0105d\u017a kr\u0119gowce, jak chocia\u017cby p\u0142azy i gady. Wykorzystanie jadu i toksyn tych kr\u0119gowc\u00f3w staje si\u0119 wa\u017cnym obszarem bada\u0144, prowadz\u0105cym do opracowania nowych lek\u00f3w i zabieg\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 potencja\u0142 przeciwnowotworowy b\u0105d\u017a mo\u017ce by\u0107 stosowane do leczenia chor\u00f3b neuropochodnych. <\/p>\n\n\n\n
Niestety wiele z gatunk\u00f3w i ich siedlisk szybko zmniejsza swoje populacje na skutek zanieczyszcze\u0144, zmian klimatu czy post\u0119puj\u0105cej antropopresji. W rezultacie czego wiele organizm\u00f3w jest zagro\u017cona wygini\u0119ciem a inne ju\u017c wymar\u0142y. Wci\u0105\u017c wiele gatunk\u00f3w czeka na odkrycie, zw\u0142aszcza w ekosystemach o du\u017cej wra\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re stale zmniejszaj\u0105 swoje obszary wyst\u0119powania. To ogranicza nasz czas na zrozumienie ich roli i charakterystyk.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug WWF populacje dzikich zwierz\u0105t spad\u0142y o ponad dwie trzecie w ci\u0105gu mniej ni\u017c 50 lat, podczas gdy Mi\u0119dzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) szacuje, \u017ce prawie jedna trzecia wszystkich gatunk\u00f3w jest zagro\u017cona wygini\u0119ciem.<\/p>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d tych organizm\u00f3w, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c te, wykorzystywane w farmacji, b\u0105d\u017a kt\u00f3rych potencjalne zastosowanie nie zosta\u0142o jeszcze w pe\u0142ni poznane.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n
Szybka utrata bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci oraz uzale\u017cnienie sektora farmaceutycznego od produkt\u00f3w pochodzenia naturalnego wymaga od firm coraz bardziej uwa\u017cnych analiz, pod k\u0105tem nie tylko warto\u015bci etycznych i wp\u0142ywu na ochron\u0119 przyrody firm, ale r\u00f3wnie\u017c ich strategi\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Uzale\u017cnienie firm od bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci i zagro\u017cenie zwi\u0105zane z jej utrat\u0105 s\u0105 wa\u017cnym elementem raportowania niefinansowego zgodnie z Dyrektyw\u0105 o sprawozdawczo\u015bci przedsi\u0119biorstw w zakresie zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju CSRD i Europejskich Standard\u00f3w Raportowania Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju ESRS \u2013 E4 \u201cBior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i Ekosystemy\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Zagro\u017cenia dla bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci w r\u00f3\u017cnych rejonach \u015bwiata i w r\u00f3\u017cnych miejscach pozyskiwania zasob\u00f3w naturalnych s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane i o odmiennym nat\u0119\u017ceniu. Mog\u0105 to by\u0107 efekty zwi\u0105zane ze zmianami klimatu, zanieczyszczeniami, przekszta\u0142ceniami siedlisk czy nadmiern\u0105 eksploatacj\u0105. W zwi\u0105zku z tym, firmy farmaceutyczne powinny systematycznie weryfikowa\u0107 obszary kluczowe dla ich oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko i na bie\u017c\u0105co monitorowa\u0107 poziom wyst\u0119puj\u0105cych zagro\u017ce\u0144. <\/p>\n\n\n\n
W zale\u017cno\u015bci od miejsca wyst\u0119powania na \u015bwiecie, cz\u0119\u015b\u0107 gatunk\u00f3w pozyskiwanych na cele farmacji podlega ochronie prawnej, b\u0105d\u017a w nied\u0142ugim czasie mo\u017ce zosta\u0107 obj\u0119ta ochron\u0105 gatunkow\u0105. Te za\u0142o\u017cenia r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 mie\u0107 istotne znaczenie w trakcie przygotowania do raportowania niefinansowego.<\/p>\n\n\n\n
Jako przyk\u0142ad mo\u017cna poda\u0107 porosty, np. p\u0142ucnic\u0119 islandzk\u0105 (Cetraria islandica<\/em>), powszechnie znan\u0105 jako porost islandzki, kt\u00f3ry jest pospolicie wykorzystywany w dost\u0119pnych bez recepty lekach wspieraj\u0105cych leczenie uk\u0142adu oddechowego. W Polsce, ze wzgl\u0119du na jego masowe zbieranie, a tak\u017ce spadek liczby populacji, spowodowanych g\u0142\u00f3wnie przez zanieczyszczenia powietrza, gatunek ten zosta\u0142 zaklasyfikowany na Czerwon\u0105 List\u0119 ro\u015blin i grzyb\u00f3w Polski z kategori\u0105 VU – zagro\u017cony wymarciem. Na podstawie rozporz\u0105dzenia Ministra \u015arodowiska z 9 pa\u017adziernika 2014 r. dotycz\u0105cego ochrony gatunkowej grzyb\u00f3w p\u0142ucnica islandzka podlega cz\u0119\u015bciowej ochronie, wobec powy\u017cszego aby j\u0105 pozyska\u0107 konieczne jest uzyskanie zezwolenia od Regionalnego Dyrektora Ochrony \u015arodowiska lub Generalnego Dyrektora Ochrony \u015arodowiska. W naszym kraju w podobny spos\u00f3b chronionych jest wiele innych ro\u015blin wykorzystywanych w sektorze farmaceutycznym, a tak\u017ce u\u017cywanych w zio\u0142olecznictwie.<\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3\u0142owa analiza zale\u017cno\u015bci firmy od bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci oraz identyfikacja zwi\u0105zanych z ni\u0105 zagro\u017ce\u0144 wynikaj\u0105cych z regulacji prawnych i spo\u0142ecznych ma ogromne znaczenie podczas sprawozdawczo\u015bci niefinansowej. Ma to przede wszystkim znaczenie przy analizie strategicznej firmy i budowaniu scenariuszy zarz\u0105dzania ryzykiem biznesowym.<\/p>\n\n\n\n